نقدی بر سخنان بیدارگر (2) (بررسی انتقادی دیدگاه استاد حکیمی در کتاب «معاد جسمانی در حکمت متعالیه» در انتساب تفکیک به بزرگان)

نویسندگان

چکیده

آقای محمدرضا حکیمی در کتاب معاد جسمانی در حکمت متعالیه، مطالبی را از بزرگان فلسفه و حکمت اسلامی ذیل عنوان «سخنان بیدارگر» مطرح نموده است. با توجه به مطالب مطرح‌شده در این کتاب می‌توان دریافت که بیدارگری این سخنان در جهت نشان‌دادن محدودیت عقل و عدم حجیت آن در فهم معارف دینی و همچنین، لزوم مراجعه به وحی در فهم معارف اسلامی ـ به خصوص معرفت معاد ـ است. از آنجا که در جای‌جای این کتاب به همین سخنان و گفتارها استناد و استشهاد می‌شود، ضروری است هریک از این عبارت‌ها و میزان قوت آنها در دلالت بر مطلوب استاد حکیمی مورد بررسی و نقد قرار گیرد.
در قسمت نخست این مقاله که در شماره پیشین به چاپ رسید، شواهد و مستنداتی که ایشان از کلام برخی از اندیشمندان اسلامی ارائه کرده بودند، به تفصیل مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در این پژوهش تلاش شده است شواهدی را که استاد حکیمی در جهت تأیید تفکیک‌گرایی و تقویت این نوع تفکر از کلام حکیمانی چون صدرالمتألهین شیرازی، ملاعبدالرزاق لاهیجی، آقاعلی مدرس طهرانی، سیدابوالحسن رفیعی قزوینی، علامه طباطبایی و رنه گنون مطرح نموده است، با ترازوی نقد منصفانه ارزیابی شود.

کلیدواژه‌ها