حدوث و قدم نفس ازمنظر افلاطون و ابن‌سینا

شناسنامه علمی شماره

چکیده

 
در آثار افلاطون و ابن‌سینا به بررسی حدوث و قدم نفس پرداخته شده است، ولی شارحان، تبیین‌های متفاوتی از دیدگاه آن دو در این مسئله ارائه کرده‌اند که استخراج نظر آنان را نیازمند بررسی و تحلیل دقیق می‌نماید. نوشتار حاضر با مراجعه به آثار مستقیم افلاطون و ابن‌سینا و با نقد و بررسی برداشت‌های گوناگون از نظرات ایشان، به بررسی تحلیلی و تبیین دیدگاه نهایی همراه با حل تعارضات ظاهری سخنان‌شان پرداخته است. در عبارات افلاطون به وجود روح پیش از جسم تصریح شده که دارای سه تفسیر است: وجود ارواح بشری با تعینات جزئی پیش از بدن، وجود روح کلی و مثال آن در عالم علم الهی و قدم ذاتی روح به قدم عقل فعال. بررسی و نقد تفاسیر، این نتیجه حاصل شد که افلاطون به خلق ارواح بشری با تعینات جزئی پیش از ابدان معتقد بوده است. در آثار ابن‌سینا نیز دو رویکرد به‌چشم می‌خورد: رویکرد ارسطویی و رویکرد افلاطونی که با بررسی این دو رویکرد به این نتیجه رسیدیم که ابن‌سینا در پیدایش نفس، به حدوث نفس همراه با حدوث بدن قائل می‌باشد و تعابیر افلاطونی‌اش ناظر به تقدم وجودی و رتبی نفس بر جسم مطرح گشته است؛ بنابراین حقیقتاً تعارضی میان این دو رویکرد وجود ندارد.
 
 

کلیدواژه‌ها